Neolamprologus speciosus

(Buscher,1991)

Ogólna charakterystyka i wystepowanie: Mało popularny przepiękny muszlowiec. Podaje się, że zamieszkuje strefę piaszczystą ze pojedynczymi skałami i niewielkimi grupkami muszli rozrzuconymi w ilości 1-5/m2. Podaje się, że występuje na wybrzeżu Zairu, na południe od Kalemie.

Rozmiary i ubarwienie: Ryby zbliżone wyglądem do Neolamprologus meleagris, oczy także wyraźne. Samiec dorasta do 5 centymetrów, samiczki są mniejsze i osiągają około 3,5-4 centymetry.Ciało jest wydłużone,w odróżnieniu od Neolamprologus ocellatus czy Neolamprologus meleagris - co powoduje,że ryby te mają na pierwszy rzut oka inne proporcje ciała. Są to ryby na tyle kolorowe, że trudno opisać ich barwę. Podstawowy kolor ciała to żółto - brązowy. Górna połowa ciała z przewagą ciemnego brązu. Na wieczku skrzelowym ciemna plama. Na dolnej połowie ciała widać dwie podłużne, błyszczące fioletowo pręgi. Kark bywa czasem (w zależności chyba od nastroju ) fioletowy. Tylna połowa ciała ciemniejsza, w ciemne plamy, podobnie jak u Neolamprologus meleagris. Przestrzeń pomiędzy wieczkiem skrzelowym a tylną połową ciała wyraźnie jaśniejsza, czasem wręcz żółta. Nasada płetwy grzbietowej żółta, cała płetwa także w tym kolorze, zakończona u góry czarnym rantem.W tylnej części płetwy grzbietowej rant ten jest biały i następnie czarny (patrząc od trony ciała ),a na płetwie są także białe skośne pręgi. Płetwa ogonowa żółto - brązowa, u góry zakończona białym rantem. Płetwa odbytowa szaro - brązowa, u dołu zdecydowanie ciemna. Płetwy brzuszne szare, płetwy piersiowe przezroczyste. W rezultacie jest to chyba najbardziej kolorowy muszlowiec.Młode rybki, w zasadzie jeszcze wylęg, górną połowę ciała mają ciemną, prawie czarną.

Warunki chemiczne wody: typowe jak dla innych ryb z jeziora Tanganika. Najważniejszym parametrem jest pH, które nie powinno być niższe niż 7,5, a raczej powinno oscylować pomiędzy 8 a 8,5. Ponieważ trudno jest uzyskać idealne odwzorowanie wody z jeziora, myślę że ten parametr powinien być wyznacznikiem warunków akwariowych. Woda musi być twarda - niestety takich parametrów jakie są w jeziorze raczej nie uzyskamy. Dobrze jest jako elementu wystroju użyć kawałków wapieni, które to spowodują stabilizację KH na pożądanym przez nas poziomie i zapobiegnie spadkom pH. Także piasek - żwirek koralowy spowodują podobny skutek. Woda w Polsce z reguły ma odczyn zasadowy, więc bardzo łatwo dostosować ją do tych parametrów. Najprostszą metodą podniesienia pH jest dodanie sody spożywczej (kwaśnego węglanu sodu) w ilości 1 łyżeczka na 100 litrów wody. Trzeba jednakże monitorować ten proces odpowiednimi testami akwarystycznymi.

Temperatura: Podaje się,że nie powinna spadać poniżej 22 stopni i przewyższać 29 -30 stopni. Sam stosuję raczej przedział 24-26 stopni.

Zachowanie: Dotychczas mało znane i w związku z tym słabo opisane ryby, o temperamencie zbliżonym do Neolamprologus meleagris - raczej agresywne, zwłaszcza wewnątrzgatunkowo. Każda ryba ma swoje mieszkanie. 

Rozmnażanie: Raczej bezproblemowe. Trzeba tylko mieć dobraną parę ryb. Tarło przebiega w muszli. Samiec zajmuje inną muszlę niż samica. Młode wylęgają się po około 2-3 dniach. Po następnych 5-6 dniach wypływają z muszli. Samiczka opiekuje się młodymi, które długo trzymają się miejsca urodzenia i w razie zagrożenia chowają się w środku muszli. Potomstwo jest dość liczne i w jednym miocie może być kilkanaście młodych ryb. Tak jak u innych muszlowców w pewnym momencie powinno się oddzielić rodziców od potomstwa, jeśli zależy nam na podchowaniu młodych, inaczej mogą zostać zjedzone.

Pokarm: W środowisku naturalnym ryby te odżywiają się bezkręgowcami. W akwarium więc z powodzeniem karmimy je mrożonkami planktonowymi, typu dafnia, artemia, gammarus, oczlik. Dla wylęgu tradycyjnie najlepsze są naupliusy Artemii. Pokarmy suche mogą być uzupełnieniem diety. Ostatnio pokarm mrożony i suchy namaczam we wspólnym naczyńku i tak przygotowany podaję rybom. Po przeczytaniu bardzo ciekawych artykułów w niemieckim czasopiśmie akwarystycznym Datz, traktujących o odżywianiu się ryb w jeziorze Tanganika, dietę tę wzbogaciłem w pokarm roślinny - spirulinę.

Sugerowane akwarium: Dla pary tych ryb wystarcza już akwarium 30 litrowe. Jednakże taki zbiornik jest trudniejszy do utrzymania w nim należytych parametrów wody, a jeśli pojawi się wylęg, trudniejszy do zapewnienia odpowiednich warunków. Proponuję więc akwarium c-a 50 litrowe - pomoże to także osłabić agresję tych ryb. Dobrana para ryb będzie się czuła w nim znakomicie. Jako podłoże piasek lub piasek koralowy. Oczywiście puste muszle np. winniczka (Helix) czy ampularii (Pomacea).

J. K. Chiliński