Rodzaj Petrochromis

Tomasz Kwiecień

 

Petrochromis sp. "texas"
Fot.: Tomasz Kwiecień (c) 2002
Rodzaj Petrochromis według obowiązującej klasyfikacji Polla należy do podrodziny Tropheini i składa się z następujących gatunków:
P. famula
P. fasciolatus
P. macrognathus
P. orthognathus
P. polyodon

P. trewavasae

Powyższy podział nie jest powszechnie uznawany, ani ostateczny, ponieważ bogactwo odmian petrochromisa jest ogromne, i wciąż nowe są odkrywane.

Ogólna charakterystyka: Jest to najczęściej spotykana pielęgnica w górnej części litoralu skalnego jeziora Tanganika. Wiele gatunków Petrochromis występuje sympatrycznie. Ta duża pielęgnica żywi się głównie glonami porastającymi skały i kamienie. Jest wyspecjalizowana w przyjmowaniu tego rodzaju pokarmu: jelita Petrochromis są dziesięciokrotnie dłuższe niż ciało ryby. Ponadto aparat gębowy jest doskonale przystosowany do zdrapywania glonów - na dużych, mięsistych wargach znajdują się liczne, niewielkie trójdzielne ząbki o wierzchołkach koloru czerwonego. W trakcie pobierania pokarmu wargi dokładnie dopasowują się do kształtu powierzchni, na której rosną glony. Ryba zamykając pysk zeskrobuje glony. Z powodu tych przerośniętych warg Petrochromis nie może do końca domknąć pyska, co nadaje mu charakterystyczny wyraz. Ciało ryb z rodzaju Petrochromis jest bocznie spłaszczone. Ubarwienie różni się w zależności od odmiany. Niektóre gatunki mają atrapy jajowe na płetwie odbytowej i czasami grzbietowej (w jej tylnej części).

Rozmiary: Ryba dorasta do 20 cm długości i więcej.

Rozróżnienie płci: Trzeciorzędowe cechy płciowe są słabo zaznaczone. Samce gatunków, które mają atrapy jajowe, można rozróżnić po tym, że atrapy te są większe i liczniejsze, niż u samic. Najpewniejszym jednak kryterium jest porównanie brodawek płciowych - u samców są one wyraźnie mniejsze i lekko wydłużone.

Warunki chemiczne wody: Typowe dla innych mieszkańców jeziora Tanganika. Woda o odczynie zasadowym. Szczegóły dotyczące składu wody można znaleźć na tym serwisie w artykule "Woda w Tanganice - jej skład, a możliwości odwzorowania w akwarium".

Temperatura: 26-28°C. Nie należy dopuszczać do dłużej trwającego obniżenia, lub podwyższenia temperatury. Jak wszystkie pielęgnice z jeziora Tanganika, Petrochromis jest na to bardzo wrażliwy.

Zachowanie: Ryba słynie z agresywności. Jest silnie terytorialna - rewir godowy samca może przekraczać nawet pięć metrów średnicy. Agresja kierowana jest przeciwko przedstawicielom własnego gatunku, ale również przeciwko innym gatunkom Petrochromis. W niektórych rejonach jeziora również przeciwko trofeusom, chociaż w innych lokalizacjach te ryby współpracują ze sobą w zdobywaniu pokarmu.

Dominuje pogląd, że z powodu tej agresji w akwarium nie można utrzymać więcej, niż jednego samca, choć niektórzy autorzy twierdzą, że w mniejszych (!) zbiornikach korzystnie jest trzymać nadmiar samców. Są również sprzeczne doniesienia co do ilości samic: są opisywane przypadki udanej hodowli w parach, ale inni z kolei zalecają trzymać większą grupę samic. Często samce nieustannie przeganiają samice po całym akwarium, aż do wyczerpania tych ostatnich.

Aparat gębowy petrochromisa
Fot.: Tomasz Kwiecień (c) 2002
Rozmnażanie: Ryby z rodzaju Petrochromis są gębaczami, gdzie jedynie matka inkubuje młode w pysku. Samica składa kilkanaście ziaren ikry w tarle, a potem przez około cztery tygodnie inkubuje w pysku ikę, a następnie narybek. W trakcie inkubcji samica pobiera niewielkie ilości pokarmu dla siebie i/lub dla młodych. Przez kilka dni po wypuszczeniu młodych z pyska, mogą one okresowo do niego wracać.

Pokarm: Jak wspomniano, podstawą diety Petrochromis są glony. Ponadto żywi się również mikroorganizmami żyjącymi wśród glonów. Pobierając pokarm, połyka również pewną ilość osadów nieorganicznych pokrywających glony.

W akwarium należy karmić niemal wyłącznie preparatami spiruliny. Okresowo, po uprzedniej adaptacji, można dodawać niewielkie ilości żywej larwy artemii, czy oczlika. Karmienie ochotką, sercem wołowym, czy bogatoenergetycznymi pokarmami akwarystycznymi może prowadzić do ciężkich zaburzeń prowadzących do śmierci, podobnie, jak w przypadku bloat u trofeusów.

Akwarium: Petrochromis wymaga dużego akwarium z uwagi na swoje rozmiary i terytorializm. Za minimalne uznaje się akwarium o pojemności 500 litrów i długości 180 cm. Nie ma jednolitych poglądów co do wystroju akwarium. Niektórzy hodowcy z powodzeniem hodują te ryby w akwarium z dużą ilością kryjówek, inni zalecają maksymalne ograniczenie ilości jam, jaskiń, itp.

Niezmiernie ważne jest zapewnienie wydolnej filtracji biologicznej i systematyczne podmiany wody - ryby te pochłaniają ogromną masę pokarmu.

Ryby z rodzaju Petrochromis najlepiej hodować w akwarium gatunkowym, lub z innymi silnymi pielęgnicami roślinożernymi, np. z rodzajów Tropheus, Simochromis, czy z grupy Eretmodini.

Uwagi: Petrochromis uznaje się za jedną z najtrudniejszych ryb w hodowli, głównie z uwagi na dużą agresję. Nie jest często hodowana przez akwarystów, dlatego opinie co do urządzenia zbiornika, czy doboru stada są ze sobą sprzeczne. Na pewno hodowla taka jest dużym wyzwaniem akwarystycznym.

 

(c) Tomasz Kwiecień, 2002

 

inne zdjęcia Petrochromis