Spathodus marlieri

(Poll 1950)

 

Spathodus marlieri.
Zdjęcie pochodzi z książki Ada Koningsa "Tanganyika Cichlids in Their Natural Habitat", wyd. Cichlidpress. Umieszczono za zgodą autora.
Ogólna charakterystyka:
Endemiczna pielęgnica z północnej części jeziora Tanganika. Jest przedstawicielem podrodziny Eretmodini, czyli tzw. "pielęgnic babek" (ang. Goby Cichlids), wśród których osiąga największe rozmiary. Obok niej do grupy tej należą również ryby z rodzaju Eretmodus i Tanganikodus. Nie jest rewelacyjnym pływakiem, m.in. z uwagi na bardzo słabo rozwinięty pęcherz pławny, ale spośród wszystkich ryb z podrodziny Eretmodini najczęściej można ją spotkać z dala od skał. Cechą charakterystyczną są czerwone zęby, dobrze widoczne w wiecznie otwartym pysku, który ma dolne położenie. U dorosłych samców na glowie występuje charakterystyczny garb. Ciało ryby jest wydłużone i bocznie spłaszczone.

Rozmiary: Dorasta do ok. 12 cm długości.

Rozróżnienie płci: Samice są drobniejsze, dorastają do nieco ponad połowy długości ciała samców.

Warunki chemiczne wody: Typowe dla innych mieszkańców jeziora Tanganika. Woda o odczynie zasadowym. Szczegóły dotyczące składu wody można znaleźc na tym serwisie w artykule w dziale "Tanganika".

Temperatura: 26-28°C. Nie należy dopuszczać do dłużej trwającego obniżenia, lub podwyższenia temperatury. Jak wszystkie pielęgnice z jez. Tanganika są na to bardzo wrażliwe.

Zachowanie: Ryba zwykle przebywa w parach, lub samodzielnie. W odróżnieniu od innych przedstawicieli Eretmodini, samce Spathodus marlieri nie mają tak wyraźnie zdefiniowanych terytoriów. W naturze pływają na głębszej wodzie wzdłuż skał, podczas, gdy samice z potomstwem przebywają w płytszych warstwach.

Rozmnażanie: Jak wiele innych pielęgnic afrykańskich, Spathodus marlieri jest gębaczem. Jednak wśród ryb z podrodziny Eretmodini jest jedynym gatunkiem, gdzie jedynie samica inkubuje jaja i larwy w pysku (choć zdania na ten temat są wciąż podzielone). Zwykle dojrzała samica składa 15-25 ziaren ikry w jednym tarle. Po zlożeniu na podłożu, natychmiast jest ona pobierana do pyska, gdzie następuje zapłodnienie. Odbywa się to wszystko w charakterystycznym tańcu godowym, kiedy obie ryby ustawiają się wzajemnie do siebie pod kątem prostym, tworząc litere T. Co chwila zamieniają się pozycjami, całość sprawia wrażenie zataczania ciasnych kółek wokół siebie. Narybek po opuszczeniu bezpiecznego pyska samca natychmiast chowa się pomiędzy kamieniami na płytkiej wodzie. Do jego karmienia w pierwszym okresie najlepiej nadają się żywe larwy solowca.

Pokarm: Spathodus marlieri w naturze żywi się głównie glonami pokrywającymi skały i kamienie jeziora, oraz mikroorganizmami żyjącymi wśród tych glonów. W akwarium należy rybę karmić głównie pokarmem roślinnym, np. różnymi preparatami spiruliny, okresowo dodając niewielkie ilosci żywej artemii. Karmienie pokarmem wysoko kalorycznym, jak koncentraty białkowe, mrożona, lub żywa ochotka, czy mięso, może doprowadzić do szybkiego zgonu ryby.

Sugerowane rozmiary akwarium: Największe znaczenie ma powierzchnia dna. Jedna para obiera terytorium o długości zwykle 50-60 cm, dlatego obsada jest uzależniona od długości zbiornika, ale raczej nie powinno się hodować więcej, niż jednej pary w akwarium. Uważa się, że minimalnym zbiornikiem zapewniającym podstawowe warunki jest 200 litrów.

Uwagi: Nie jest to ryba dla początkujących, należy do gatunków trudnych. Powinna mieszkać tylko w akwarium biotopowym. Najlepszymi rybami towarzyszącymi są gatunki mające podobne zwyczaje zywieniowe, np. Tropheus. Dopuszczalne są także gatunki z rodzajów Cyprichromis, Ophthalmotilapia, Cyathopharynx. Pamiętać jednak należy, że w odróżnieniu od innych pielęgnic babek, Spathodus marlieri może być agresywny również w stosunku do przedstawicieli innych gatunków.

 

(c) Tomasz Kwiecień, 2000

.