Spathodus erythrodon

(Boulenger 1900)

 

Spathodus erythrodon
Ogólna charakterystyka:
Ciekawa endemiczna pielęgnica z jeziora Tanganika. Jest przedstawicielem podrodziny Eretmodini, czyli tzw. "pielęgnic babek" (ang. Goby Cichlids). Obok niej do grupy tej należą również ryby z rodzaju Eretmodus i Tanganicodus. Ponieważ jest słabym pływakiem, większość czasu spędza na dnie, lub kamieniach. Cechą charakterystyczną są czerwone zęby, dobrze widoczne w wiecznie otwartym pysku, który ma dolne położenie. Dominującą barwą jest szarość, przechodząca na grzbiecie w czerń. Brzuch jest wyraźnie jaśniejszy. Na całym ciele widoczne stosunkowo duże, żywo-niebieskie, iryzujące kropki, ktorym towarzyszą liczniejsze pomarańczowe. Ciało ryby jest wydłużone i bocznie spłaszczone. Płetwy grzbietowa, ogonowa i odbytowa z jasnoniebieskim obrysem.

Rozmiary: Dorasta do ok. 8,5 cm długości (w warunkach naturalnych).

Rozróżnienie płci: Brak dymorfizmu płciowego. Niektórzy akwaryści płeć rozpoznają po tym, że samce mają ostro zakończone płetwy grzbietową i odbytową, ale widoczne jest to tylko u wyrośniętych osobników.

Warunki chemiczne wody: Typowe dla innych mieszkańców jeziora Tanganika. Woda o odczynie zasadowym. Szczegóły dotyczące składu wody można znaleźc na tym serwisie w artykule w dziale "Tanganika".

Temperatura: 26-28°C. Nie należy dopuszczac do dłużej trwającego obniżenia, lub podwyższenia temperatury. Jak wszystkie pielęgnice z jez. Tanganika są na to bardzo wrażliwe.

Zachowanie: Ryba zwykle przebywa w parach, ewentualnie samodzielnie, prowadzi osiadły tryb życia. W akwarium należy stworzyć wyraźnie rozdzielone rewiry dla każdej pary. Powinny obfitować w groty i szczeliny skalne dające możliwosc ukrycia się. Jest to wręcz niezbędne dla prawidłowego zachowania ryb. Ponieważ pęcherz pławny jest rozwinięty słabo, Spathodus jest marnym pływakiem. Ewentualne gonitwy samców, chociaż gwałtowne, nie trwają długo. Ryba przez większość czasu przesiaduje na dnie oparta na płetwach piersiowych i brzusznych.

Charakterystyczne uzębienie Spathodus erythrodon .
Zdjęcie pochodzi z książki Ada Koningsa "Tanganyika Cichlids in Their Natural Habitat", wyd. Cichlidpress. Umieszczono za zgodą autora.
Rozmnażanie: Jak wiele innych pielęgnic afrykańskich, Spathodus erythrodon jest gębaczem. Jednak nie jest to gębacz typowy, gdzie samica inkubuje ikrę w pysku. Przez pierwsze 5-8 dni, czasem do 10, rzeczywiście samica nosi ikrę. Po tym czasie obowiązek noszenia wylęgu w pysku przejmuje samiec. Samica zwykle traci wówczas zainteresowanie partnerem i odpływa. Po następnych 5-10 dniach narybek zostaje uwolniony, i już więcej rodzice się nim nie interesują. Zwykle dojrzała samica składa 15-25 ziaren ikry w jednym tarle. Po złożeniu na podłożu, natychmiast jest ona pobierana do pyska, gdzie następuje zapłodnienie. Odbywa się to wszystko w charakterystycznym tańcu godowym, kiedy obie ryby ustawiają się wzajemnie do siebie pod kątem prostym, tworząc litere T. Co chwila zamieniają się pozycjami, całość sprawia wrażenie zataczania ciasnych kółek wokół siebie. Narybek po opuszczeniu bezpiecznego pyska samca natychmiast chowa się pomiędzy kamieniami, na głębokości nawet zaledwie kilku centymetrów. Do jego karmienia w pierwszym okresie najlepiej nadają się żywe larwy solowca.

Pokarm: Spathodus erythrodon w naturze żywi się głównie glonami pokrywającymi skały i kamienie jeziora, oraz mikroorganizmami żyjącymi wśród tych glonów. W akwarium należy rybę karmic głównie pokarmem roślinnym, np. różnymi preparatami spiruliny, okresowo dodając niewielkie ilosci żywej artemii. Karmienie pokarmem wysoko kalorycznym, jak koncentraty białkowe, mrożona, lub żywa ochotka, czy mięso, może doprowadzić do szybkiego zgonu ryby.

Sugerowane rozmiary akwarium: Największe znaczenie ma powierzchnia dna. Jedna para obiera terytorium o długości zwykle 50-60 cm, dlatego obsada jest uzależniona od długości zbiornika. Uważa się, że minimalnym zbiornikiem zapewniającym podstawowe warunki jest 200 litrów. Najkorzystniejsze jest trzymanie jednej, dobranej pary.

Uwagi: Nie jest to ryba dla początkujących, należy do gatunków trudnych. Powinna mieszkać tylko w akwarium biotopowym. Najlepszymi rybami towarzyszącymi są gatunki mające podobne zwyczaje zywieniowe, np. Tropheus. Dopuszczalne są także gatunki z rodzajów Cyprichromis, Ophthalmotilapia, Cyathopharynx.

 

(c) Tomasz Kwiecień, 2000


.

Zobacz także:

"Galeria spatodusich minek :)" - bogactwo mimiki spatodusa...

Marcin Mączka - "Czy samiec jest potrzebny do odbycia tarła? Ciekawe zachowanie Spathodus erythrodon."