Eretmodus cyanostictus

(Boulenger 1898)

 

Eretmodus cyanostictus, odmiana "Kasanga".
Zdjęcie pochodzi z książki Ada Koningsa "Tanganyika Cichlids in Their Natural Habitat", wyd. Cichlidpress. Umieszczono za zgodą autora.
Ogólna charakterystyka:
Endemiczna pielęgnica z jeziora Tanganika. Jest jedynym gatunkiem z rodzaju Eretmodus, który, wraz z rodzajami Spathodus i Tanganicodus tworzy podrodzinę Eretmodini. Ponieważ jest słabym pływakiem, większość czasu spędza na dnie, lub kamieniach. Ciało ryby jest wydłużone i bocznie spłaszczone. Pysk o położeniu dolnym (najbardziej dolnym ze wszystkich Eretmodini), nadaje fizjonomii tej ryby charakterystyczny wygląd. Płetwy grzbietowa, ogonowa i odbytowa z jasnoniebieskim, a często również pomarańczowym obrysem. Na bokach ciała obok jaśniejszych pionowych pasów, znajdują się niebieskie iryzujące kropki.

Odmiany geograficzne: Wyróżnia się kilka odmian, które różnią się wielkością i barwą pionowych pasów, intensywnością niebieskich kropek na ciele, a także położeniem pyska. Odmiany południowe nie mają tak wyraźnie dolnego położenia pyska, jak północne, poza tym zwykle obficiej ich ciało jest niebiesko nakrapiane, i z tego powodu niektórzy badacze postulują wyodrębnienie dwóch gatunków w obrębie rodzaju Eretmodus. Również opisuje się różnice w sposobie rozmnażania obydwu odmian.

Rozmiary: Dorasta do ok. 8-9 cm długości w warunkach naturalnych i do 10 cm w akwarium.

Rozróżnienie płci: Samice są zwykle o 1/5 krótsze, poza tym brak wyraźniejszego dymorfizmu płciowego.

Warunki chemiczne wody: Typowe dla innych mieszkańców jeziora Tanganika. Woda o odczynie zasadowym. Szczegóły dotyczące składu wody można znaleźć na tym serwisie w artykule w dziale "Tanganika".

Temperatura: 26-28°C. Nie należy dopuszczać do dłużej trwającego obniżenia, lub podwyższenia temperatury. Jak wszystkie pielęgnice z jeziora Tanganika, są na to bardzo wrażliwe.

Zachowanie: Ryba zwykle przebywa w parach, ewentualnie samodzielnie. W jeziorze prowadzi zwykle osiadły tryb życia, rzadko przemierzając większe odległości. W akwarium należy stworzyć wyraźnie rozdzielone rewiry dla każdej pary. Powinny obfitować w groty i szczeliny skalne dające mozliwość ukrycia się. Jest to wręcz niezbędne dla prawidłowego zachowania ryb. Ponieważ pęcherz pławny jest rozwinięty słabo, Eretmodus jest marnym pływakiem. Ewentualne gonitwy samców, chociaż gwałtowne, nie trwają długo. Ryba przez większość czasu przesiaduje na dnie oparta na płetwach piersiowych i brzusznych.

Rozmnażanie: Jak wiele innych pielęgnic afrykańskich, Eretmodus cyanostictus jest gębaczem. Jednak nie jest to gębacz typowy, gdzie samica inkubuje ikrę w pysku. Przez pierwsze 9-12 dni rzeczywiście samica nosi ikrę. Po tym czasie obowiązek noszenia wylęgu w pysku przejmuje samiec. Po następnych 5-8 dniach narybek zostaje uwolniony, i już więcej rodzice się nim nie interesują. Tak jest przynajmniej w przypadku ryb pochodzących z południowej części jeziora. U odmiany północnej nie obserwuje się raczej udziału samca w inkubacji ikry, jednak zdania badaczy są tu wciąż podzielone. Zwykle dojrzała samica składa 15-25 ziaren ikry w jednym tarle. Po złożeniu na podłożu, natychmiast jest ona pobierana do pyska, gdzie następuje zapłodnienie. Odbywa się to wszystko w charakterystycznym tańcu godowym, kiedy obie ryby ustawiają się wzajemnie do siebie pod kątem prostym, tworząc litere T. Co chwila zamieniają się pozycjami, całość sprawia wrażenie zataczania ciasnych kółek wokół siebie. Narybek po opuszczeniu bezpiecznego pyska samca natychmiast chowa się pomiędzy kamieniami. Do jego karmienia w pierwszym okresie najlepiej nadają się żywe larwy solowca.

Pokarm: Eretmodus cyanostictus w naturze żywi się głównie glonami pokrywającymi skały i kamienie jeziora, oraz mikroorganizmami żyjącymi wśród tych glonów. W akwarium należy rybę karmić głównie pokarmem roślinnym, np. różnymi preparatami spiruliny, okresowo dodając niewielkie ilości żywej artemii. Karmienie pokarmem wysoko kalorycznym, jak koncentraty białkowe, mrożona, lub żywa ochotka, czy mięso, może doprowadzić do szybkiego zgonu ryby.

Sugerowane rozmiary akwarium: Największe znaczenie ma powierzchnia dna. Jedna para obiera terytorium o długości zwykle 50-60 cm, dlatego obsada jest uzależniona od długości zbiornika. Uważa się, że minimalnym zbiornikiem zapewniającym podstawowe warunki dla jednej pary jest 200 litrów. Jeżeli nie mamy możliwości zakupu już dobranej pary, najlepiej kupić kilka osobników, a po dobraniu się pary, resztę oddać.

Uwagi: Nie jest to ryba dla początkujących, należy do gatunków trudnych. Powinna mieszkać tylko w akwarium biotopowym. Najlepszymi rybami towarzyszącymi są gatunki mające podobne zwyczaje żywieniowe, np. Tropheus. Dopuszczalne są także gatunki z rodzajów Cyprichromis, Ophthalmotilapia, Cyathopharynx.

 

(c) Tomasz Kwiecień, 2000

.