Xenotilapia ornatipinnis

(Boulenger 1901)

 

Ogólna charakterystyka: Ryby z rodzaju Xenotilapia można z uwagi na zachowania rozrodcze podzielić na dwie grupy. Do pierwszej należą gatunki, w których jedynie matka inkubuje potomstwo w pysku. Zwykle nie dobierają się one w pary, tarło odbywa się w grupie. Samce niektórych z tych tych gatunków budują płytkie gniazda na piasku, gdzie odbywa się tarło. Do grupy tej należą: X. bathyphila, X. ochrogenys, X. sima, X. ornatipinnis, i X. sp. "Ndole".
Druga grupa Xenotilapii to gatunki, gdzie zarówno samica, jak i samiec inkubują wylęg w pysku. Te ryby tworzą pary w okresie rozrodczym, poza nim mogą pozostawać w parach, bądź łączyć się w większe stada. Nie obserwuje się, żeby budowały gniazda na piasku. Gatunki należące do tej grupy, to: X. flavipinnis, X. papilio, X. spiloptera, X. boulengeri, X. sp. "Sunflower" i X. sp. "Katete".

Xenotilapia ornatipinnis należy do tych Xenotilapii, gdzie tylko matka inkubuje ikrę i młode w pysku. Zwykle nie dobiera się w pary, żyje w grupach. Ciało ryby jest mocno wydłużone, wysmukłe. Płetwy grzbietowa u samców ma kolorowy (żółto-zielono-biały) deseń, podczas, gdy u samic jest czarno nakrapiana. Dominującą barwą ciała jest srebrna, u samców widoczne są na bokach ciała srebrne, silnie błyszczące pasy. Najbardziej zaś charakterystyczną cechą tego gatunku są wyjątkowo duże, owalne oczy, duże, nawet jak na Xenotilapie. Duże oczy i błyszczące elementy na ciele samców świadczą, że ryba ta przebywa w strefach jeziora o ograniczonym dostępie światła. Rzeczywiście, chociaż można spotkać ją na głębokości kilku metrów, spotyka się ją również na wyjątkowych głębokościach, przekraczających grubo 100 metrów.

Rozmiary: Ryba dorasta do około 13 cm długości.

Rozróżnienie płci: Samice są nieco drobniejsze, poza tym istnieje wyraźny dichromatyzm płciowy, opisany wyżej.

Warunki chemiczne wody: Typowe dla innych mieszkańców jeziora Tanganika. Woda o odczynie zasadowym. Szczegóły dotyczące składu wody można znaleźć na tym serwisie w artykule "Woda w Tanganice - jej skład, a możliwości odwzorowania w akwarium". . Niezmiernie ważne jest zapewnienie odpowiedniej filtracji biologicznej i mechanicznej. Ryby z rodzaju Xenotilapia są szczególnie wrażliwe na zanieczyszczenia wody.

Temperatura: 26-28°C. Nie należy dopuszczać do dłużej trwającego obniżenia, lub podwyższenia temperatury. Jak wszystkie pielęgnice z jeziora Tanganika, Xenotilapie są na to bardzo wrażliwe.

Zachowanie: X. ornatipinnis występuje w środowisku piaszczystym, lecz można ją spotkać również w biotopie mieszanym. Przekopuje piasek w poszukiwaniu pożywienia, przesiewając go przez pokrywy skrzelowe. Żyje w grupach, zwykle nie tworzy par.

Podobnie, jak inne gatunki Xenotilapii, X. ornatipinnis w obliczu niebezpieczeństwa reaguje paniczną ucieczką. Może to spowodować uszkodzenie ryby o scianę akwarium, bądź ostre przedmioty. Dlatego akwarium powinno być usytuowane w takim miejscu, żeby ryb nie stresować gwałtownym pojawieniem się w ich polu widzenia. Ponadto, należy unikać umieszczania w akwarium przedmiotów, o które ryba mogłaby się skaleczyć podczas ucieczki, np. skał o ostrych krawędziach.

Rozmnażanie: Xenotilapia ornatipinnis jest pyszczakiem, ikra ulega zapłodnieniu zaraz po złożeniu na podłożu, następnie samica umieszcza ją w pysku, gdzie jest inkubowana prze około 3 tygodnie. samiec nie bierze udziału w inkubacji potomstwa. Samiec zwykle nie buduje gniazd z piasku.

Pokarm: X. ornatipinnis żywi się drobnymi organizmami znajdowanymi w podłożu. Najczęściej są to larwy owadów, drobne mięczaki. W akwarium powinno się je karmić dobrej jakości drobnym pokarmem mrożonym (Cyclop, Daphnia), toleruje również pokarm suchy. Młode nalepiej karmić żywymi larwami Artemii.

Akwarium: Akwarium powinno być dość duże, bo rybę powinno się hodować w grupach co najmniej po kilka osobników. Długość akwarium powinna wynosić min. 150 cm. Dno zbiornika powinno być pokryte drobnym piaskiem. Mogą być obecne skałki, lub kamienie, jednak pozbawione ostrych krawędzi, najlepsze są otoczaki. Rośliny nie są niszczone przez ryby.

Najlepiej X. ornatipinnis trzymać w akwarium jednogatunkowym, chociaż dopuszczalne jest łączenie z takimi rybami, jak: Grammatotria, Lestradea, Asprotilapia, Enantiopus, Cardiopharynx, Cyathopharynx, Cyprichromis, Ophthalmotilapia, czy niektóre inne Xenotilapie. Nie powinno się natomiast łączyć X. ornatipinnis z Tropheusami, są to ryby zbyt "gruboskórne" dla nich. Generalnie należy dbać o to, żeby podczas tarła inne ryby nie przeszkadzały Xenotilapiom.

Uwagi: Hodowla Xenotilapia ornatipinnis nie jest łatwym zadaniem, wymagane jest odpowiednie doświadczenie akwarystyczne.

 

(c) Tomasz Kwiecień, 2000