Xenotilapia flavipinnis

(Poll 1985)

 

Ogólna charakterystyka: Ryby z rodzaju Xenotilapia można z uwagi na zachowania rozrodcze podzielić na dwie grupy. Do pierwszej należą gatunki, w których jedynie matka inkubuje potomstwo w pysku. Zwykle nie dobierają się one w pary, tarło odbywa się w grupie. Samce niektórych z tych tych gatunków budują płytkie gniazda na piasku, gdzie odbywa się tarło. Do grupy tej należą: X. bathyphila, X. ochrogenys, X. sima, X. ornatipinnis, i X. sp. "Ndole".
Druga grupa Xenotilapii to gatunki, gdzie zarówno samica, jak i samiec inkubują wylęg w pysku. Te ryby tworzą pary w okresie rozrodczym, poza nim mogą pozostawać w parach, bądź łączyć się w większe stada. Nie obserwuje się, żeby budowały gniazda na piasku. Gatunki należące do tej grupy, to: X. flavipinnis, X. papilio, X. spiloptera, X. boulengeri, X. sp. "Sunflower" i X. sp. "Katete".

Xenotilapia flavipinnis należy do tych Xenotilapii, które dobierają się w pary na okres godowy, a potomstwo jest inkubowane w pysku przez oboje rodziców. Zamieszkuje niemal całe jezioro Tanganika, występuje w wielu odmianach geograficznych. Ciało ryby jest mocno wydłużone, wysmukłe, beżowo-srebrzyste. Płetwy grzbietowa, odbytowa i brzuszne są żółte (stad wzięła się nazwa gatunku), ale poszczególne odmiany geograficzne różnią się szczegółami barwnymi. Jedna z tych odmian jest szczególnie atrakcyjnie ubarwiona, wariant z Nyanza Lac ma płetwy zółte z wyraźnym odcieniem pomarańczowym, żółty pysk i podgardle.

Xenotilapia flavipinnis odmiana "Nyanza Lac". Zdjęcie pochodzi z książki Ada Koningsa "Tanganyika Cichlids" z serii Back to Nature. Umieszczono za zgodą autora.

Rozmiary: Ryba dorasta maksymalnie do około 11 cm, ale zwykle dorosłe osobniki mają długość 8-9 cm.

Rozróżnienie płci: Bardzo trudne. Najpewniejszą metodą rozróżnienia płci jest analiza brodawki płciowej. Doświadczeni hodowcy mogą się pokusić o rozróżnienie płci na podstawie różnic w ubarwieniu - odcień barwy płetw samic jest nieco przyblakły.

Warunki chemiczne wody: Typowe dla innych mieszkańców jeziora Tanganika. Woda o odczynie zasadowym. Szczegóły dotyczące składu wody można znaleźć na tym serwisie w artykule "Woda w Tanganice - jej skład, a możliwości odwzorowania w akwarium". . Niezmiernie ważne jest zapewnienie odpowiedniej filtracji biologicznej i mechanicznej. Ryby z rodzaju Xenotilapia są szczególnie wrażliwe na zanieczyszczenia wody.

Temperatura: 26-28°C. Nie należy dopuszczać do dłużej trwającego obniżenia, lub podwyższenia temperatury. Jak wszystkie pielęgnice z jeziora Tanganika, Xenotilapie są na to bardzo wrażliwe.

Zachowanie: X. flavipinnis występuje w środowisku piaszczystym, rzadko można ją spotkać w biotopie mieszanym. Przekopuje piasek w poszukiwaniu pożywienia, przesiewając go przez pokrywy skrzelowe. Młode osobniki przebywają w dość dużych stadach (nawet do 150 sztuk), starsze, dojrzałe płciowo, dobierają sią w pary, i bronią swego terytorium o różnej wielkości, ale mogącego dochodzić nawet do 3 metrów średnicy.

Podobnie, jak inne gatunki Xenotilapii, X. flavipinnis w obliczu niebezpieczeństwa reaguje paniczną ucieczką. Może to spowodować uszkodzenie ryby o scianę akwarium, bądź ostre przedmioty. Dlatego akwarium powinno być usytuowane w takim miejscu, żeby ryb nie stresować gwałtownym pojawieniem się w ich polu widzenia. Ponadto, należy unikać umieszczania w akwarium przedmiotów, o które ryba mogłaby się skaleczyć podczas ucieczki, np. skał o ostrych krawędziach.

Rozmnażanie: Xenotilapia flavipinnis jest pyszczakiem, oboje rodziców bierze udział w inkubacji ikry i narybku. Tarło odbywa się gdzieś w obrębie terytorium danej pary, ale gniazda nie są zwykle budowane. Zapłodnienie ikry następuje na podłożu, po czym jest ona umieszczana w pysku samicy na okres 7-12 dni. Następnie larwy są transportowane do pyska samca, gdzie przebywają jeszcze ok. tygodnia. Po wypuszczeniu z pyska, rodzice nadal opiekują sią potomstwem, przez około dwa tygodnie. Zdarza sią, że potomstwo par, które niespecjalnie troskliwie dbają o narybek w tym czasie, ucieka do sąsiednich par, gdzie są traktowani na równi z ich potomstwem. Samica może złożyć do 40 jaj w trakcie jednego tarła, zwykle 20-30.

Pokarm: X. flavipinnis żywi się drobnymi organizmami znajdowanymi w podłożu. Najczęściej są to larwy owadów, drobne mięczaki. W akwarium powinno się je karmić dobrej jakości drobnym pokarmem mrożonym (Cyclop, Daphnia), toleruje również pokarm suchy. Młode nalepiej karmić żywymi larwami Artemii.

Akwarium: Minimalne wymiary dna akwarium to 120x50 cm. Najlepiej trzymać kilka dobranych par, biorąc jednak pod uwagę, że zbyt małe terytoria mogą być powodem wzajemnej nietolerancji poszczególnych par. Wielkość rewiru jednej pary jest trudna do przewidzenia, może się zdażyć sytuacja, że dana para nie będzie tolerować innych osobników w tym samym akwarium, a może być też tak, że kilka par bezproblemowo zmieści się w stosunkowo małym akwarium. Dno zbiornika powinno być pokryte drobnym piaskiem, jest to konieczne, biorąc pod uwagę sposób żerowania tych ryb. Mogą być obecne skałki, lub kamienie dla rozdzielenia potencjalnych terytoriów, jednak pozbawione ostrych krawędzi, najlepsze są otoczaki. Rośliny nie są niszczone przez ryby.

Najlepiej X. flavipinnis trzymać w akwarium jednogatunkowym, chociaż dopuszczalne jest łączenie z takimi rybami, jak: Grammatotria, Lestradea, Asprotilapia, Enantiopus, Cardiopharynx, Cyathopharynx, Cyprichromis, Ophthalmotilapia, czy niektóre inne Xenotilapie. Nie powinno się natomiast łączyć X. flavipinnis z Tropheusami, są to ryby zbyt "gruboskórne" dla nich. Generalnie należy dbać o to, żeby podczas tarła inne ryby nie przeszkadzały Xenotilapiom.

Uwagi: Hodowla Xenotilapia flavipinnis nie jest łatwym zadaniem, wymagane jest odpowiednie doświadczenie akwarystyczne.

 

(c) Tomasz Kwiecień, 2000